23 Abr 2018

Alemaña e España, diferentes xuíces diferentes xurisprudencias

18:30H

Alemaña e España, diferentes xuíces diferentes xurisprudencias

Lourenzo Fernández Prieto

As probabilidades de que os xuíces alemáns concedan a extradición de Puigdemont son e sempre foron improbables. Tanto como as de que un xuíz español extraditase alguén a Irlanda por un delito de interrupción do embarazo. As razóns de por que é así non deben buscarse non pensamento máxico e menos aínda no patriótico. Poden buscarse nos precedentes e na historia. Poden materializarse mesmo. Sábese que o único delito equiparable ao de rebelión (“dos que se alzaren violenta e publicamente”) na lei alemá é o de alta traición pero non sei se é sabido que nunca foi aplicado dende a fundación da República Federal Alemá en 1949 e por que.

Nunca houbo unha condena, segundo o profesor de Dereito Penal da Universidad Humboldt de Berlín, Luís Greco, e nin sequera chegou a aplicarse nunca tal delito, segundo revisou outro profesor da mesma materia da Universidade Técnica da capital alemá, Carsten Momsem. Nunca foi aplicado aínda que por dúas veces valorouse a posibilidade. A primeira na década dos setenta contra os terroristas da Fracción do Exército Vermello dirixidos por Andreas Baader e Ulrike Meinhoff que causaron máis de trinta mortos, varios secuestros e un bo feixe de atentados; a segunda en 1981 cando milleiros de ecoloxistas convocados polo activista Alexander Schubart provocaron graves enfrontamentos coa policía ao ocuparen as pistas do aeroporto de Fráncfort na protesta por unha polémica ampliación. O argumento para desestimalo neste último caso foi que a violencia exercida non era quen de vencer a un goberno.

Todo isto explícao a pesquisa dunha xornalista galega da axencia alemá de prensa (DPA), que tamén recolle que tal delito só foi aplicado unha vez na República Democrática Alemá contra un oficial da Stasi, a policía política daquel estado da órbita soviética. Na historia recente da Alemaña unificada a última referencia de aplicación do delito de alta traición foi un caso dramático e aínda moi lembrado da época nazi: os irmáns Hans y Sophie Scholl, estudantes do movemento A Rosa Branca foron xulgados, condenados e guillotinados en 1942, acusados de provocar a desmoralización do exército por lanzar panfletos chamando á resistencia pacífica contra o réxime. A súa memoria foi cultivada pola súa irmá, a escritora Inge Scholl, e universalmente actualizada nun filme de hai unha década.

Ata aquí os datos. As razóns que xeraron tal prudente xurisprudencia pódense argumentar. Teño para min que a inmensa cautela amosada na cualificación deste tipo de delitos en Alemaña ten que ver coa súa memoria e coa súa historia –e coa dos seus xuíces- que certamente é diferente da nosa –e da dos nosos xuíces-. Ten que ver con ese patriotismo constitucional de Habermas, tan citado en España como manipulado e incomprendido, que alerta contra o autoritarismo e obriga á memoria permanente sobre a culpa alemá. Esa alerta e esa obriga son as que informarán a aplicación da eurorden e non outras consideracións, alí onde a xustiza tamén é independente pero nin desmemoriada nin superadora da política, senón todo o contrario.

Tags: , ,

04 Abr 2018

Rande e Constitución: dúas pontes, unha diferenza.

17:20H

Rande é unha ponte de peaxe nunha autopista de peaxe que mide un quilómetro e medio e foi construída hai corenta anos, pola que circulan uns setenta mil vehículos diarios. A da Constitución de 1812 é unha ponte gratuíta que mide tres quilómetros e foi construída hai tres anos, pola que circula unha media de dezanove mil vehículos diarios. A de Rande é a ponte que serve de saída a toda a Galicia atlántica cara Portugal e que une o norte e o sur da ría. A da Constitución é unha das tres pontes que unen a cidade de Cádiz co exterior. Todas as autovías de Andalucía que unen as súas oito capitais de provincia e varias máis que unen outras poboacións menores son gratuítas agás un pequeno tramo de Jerez a Sevilla. Agora que o Parlamento galego está a reclamar sen éxito a transferencia –non a gratuidade- da AP-9 é bo lembralo. Tamén que os únicos que pagan para entrar e saír de Madrid son os que viaxan dende ou cara o Noroeste. Será para que se vaian afacendo a pagar peaxe ou será porque iso que chaman orografía só funciona contra o Noroeste.

Agora que estamos a facernos cargo cos nosos impostos do grande fracaso que foron as autoestradas radiais de Madrid que dobraban, cunha fórmula de peaxe, as autovías gratuítas que saen e envolven a capital do estado é bo lembrar que Lugo e Ourense ou Lugo e a capital de Galicia non teñen enlace por autoestrada ou que o enlace entre as cinco cidades galegas da fachada atlántica é de peaxe e que o das dúas cidades do norte, a través da capital de Galicia, con Ourense tamén é de pago. Por non falar da Coruña-Carballo ou de que as alternativas as autoestradas galegas de peaxe en Galicia son simplemente impracticables. Tamén é bo reparar en que na súa obcecación radial o Ministerio programou unha autovía –en construción ate 2022- entre Santiago e Lugo que en realidade só serve para saír cara a meseta: o que ven supor que todo o tránsito do sur de Galicia cara a autovía Transcantábrica (A-8) e a fronteira francesa deberá seguir a facerse por Curtis ao longo da N-634 ou pagando a peaxe pola Autoestrada-9 percorrendo vinte e tres quilómetros máis.

As aspiracións nacionais sempre levan algo de diñeiro soante aparellado, tamén as territoriais aínda non sendo nacionais. En democracia ademais cóntase os votos para tomar decisións e eses votos levan con eles investimentos do goberno do Estado. Nada hai de racional no resultado pero si moita inxustificada desigualdade no destino dos recursos públicos. Despois están as bandeiras, os himnos e máis as musas que queren pórlle letra ao himno, mesmo as casulas de oficiar misa coas cores da patria. Por certo, a vila de Puerto Real, que está no outro extremo da citada ponte gaditana da Constitución conta cuns magníficos asteleiros que locen dúas inmensas grúas pórticos que seguen servindo para construír os buques que en Fene xa hai décadas que no deixan construír. Das subidas das peaxes para pagar a chistosa ampliación de Rande mellor non falar e das peaxes en sombra tampouco. Cousas veredes!

Publicado en La Voz de Galicia, Opinión, 3 de abril de 2018, p. 15

Tags: , , ,

04 Abr 2018

Turismo nunha economía atrasada

17:11H

A ninguén gustará a asociación entre turismo e atraso, cando está a celebrarse que España superou a Estados Unidos como receptor de turistas. En Fitur púxose como obxectivo superar a Francia, historicamente primeira do rankin. En si mesma non é mala noticia porque é sabida a relación entre turismo e avance da economía española dende os anos sesenta. Pero como compre non quedar fascinados da primeira impresión propoño xogar ás diferenzas. A primeira que Francia e Estados Unidos nunca basearon o seu progreso económico no turismo como eixo principal, menos aínda acompañado dos investimentos estranxeiros e as remesas dos emigrantes, que foi a tripla hélice do desarrollismo español hai cincuenta anos. A diferencia do que acontece aquí, en ambos os dous países, igual que en Italia ou Portugal, o turismo non é hoxe o indicador principal da marcha da economía.
Segunda diferenza con eses dous grandes países é que o turismo en España está directamente ligado ao negocio da construción e ás infraestruturas de comunicación que constrúe o Estado con recursos públicos. Volver por en marcha esa roda ven sendo o norte da política económica en vigor. Si, a mesma roda que nos levou á burbulla e á bancarrota económica, política e moral. Estamos poñéndoa a xirar sen autocrítica e sen memoria a curto nin a longo prazo. Os historiadores da economía teñen moito que dicir e dino, pero só conseguen que os retiren dos planes de estudo nas Facultades de Economía e Empresa. Triste eloxio da ignorancia para unha disciplina, a economía moderna, construída a partir da ensinanzas da crise de 1929.
Terceiro. Na semana de Fitur soubemos tamén que a degradación das condicións laborais no sector turístico é de tal calibre que os primeiros en denunciala son agora os empresarios con conciencia que queren competir en calidade, non os sindicatos. Algo avanzamos dende hai cincuenta anos, cando os investimentos estranxeiros afluían a España polos baixos salarios dunha disciplinada man de obra que aínda cantaba as cancións para despois dunha guerra.
Chegados aquí alguén estarase preguntando por indicadores que avalen o que digo. A cuarta diferenza entre os tres primeiros estados do rankin poden buscala no número de premios Nobel. Os seguintes países situados no top de recepción de turistas son China, Italia, Reino Unido e Alemania. Completan a listaxe México, Tahilanda e Turquía. Non é necesario dicir a que países nos parecemos polo número de premios Nobel nos último medio século. A comparación resulta definitiva para caracterizar as economías e afórranos referencias a investimento en I+D. Quinta: en ingresos por turismo Estados Unidos é primeira, triplicando a España.
Brindamos por unha economía de segunda baseada en atender o lecer e a xubilación das de primeira: turismo, construción, infraestruturas para o transporte de persoas e o atraque de cruceiros. E nós poñemos natureza e cultura disposta e ser degradada pola masificación. Que foi da ciencia e o seu progreso que tanto obsesionara ás elites españolas? Do progreso moral da educación? Non estaba no temario dos opositores que nos gobernan.
Publicado en La Voz de Galicia 23, Xaneiro, 2018

Tags: , , , , ,

10 Feb 2017

Errejón e a vella esquerda: as peores tradicións contra a innovación

20:38H

Errejón e a vella esquerda

Un partido dentro do partido, fraccionalismo, desviacionismo, partido de maiorías ou de vangardas, supremacía das institucións ou da mobilización social, lembra á vella esquerda do século pasado. Mesmo do anterior, cando a disputa se centraba no valor mesmo da democracia representativa. Por baixo dese modelo aínda hai outro moito máis antigo e duradeiro: o clásico do César e o neoclásico de Napoléon. Semella que Errejón está máis liberado deses modelos que Iglesias, mesmo está obstinadamente empeñado en superalos: non quere ser Bruto e matar a César, pero tampouco quere ser o Danton guillotinado por Robespierre. Tamén demostra coñecer a famosa frase de Saint Just: «A revolución está conxelada», e que isto é o que lle está pasando a Podemos; e outra aínda mais elocuente: «As revolucións a medias non conseguen máis que a tumba».

Os que veñen da esquerda clásica, aí Monedero e Monereo compiten en vellez, cando miran a Errejón, e o que fai e propón, seguro que discuten se é mais atinado comparalo con Trotsky ou con Kautsky, competindo como Pepito Grilo en coñecementos sobre xenealoxía da esquerda para definir que tratamento deben aplicarlle. Asunto que a Errejón debe importarlle moi pouco se non fora porque explica en parte como se están comportando con el. Ou sexa, por que empezan a tratalo como inimigo a bater en vez de como un compañeiro que opina diferente. Se os soños da razón poden producir monstros, os da esquerda ás veces producen estas cousas.

Se o tratan como a Trotsky repetirán o modelo do estalinismo, o peor dos posibles: o do traidor. Unha pauta tan persistente e profunda que seguiu usándose para algunhas purgas -por exemplo, no PCE- décadas despois da desestalinización. Se o tratan como a Kautsky, repetirán o modelo do leninismo, algo máis benévolo: o do renegado ou oportunista. Tamén pode ocorrer que a maioría dos inscritos en Podemos descoñezan ou mesmo desprecen esa vella e pouco edificante historia da esquerda. Mesmo que Iglesias se relea a si mesmo e recupere o chip perdido. Pero a sombra dos modelos do pasado e das pautas aprendidas é moi longa. Veremos. En todo caso Kautsky e o austromarxismo tiñan razón, unha razón menos heroica e menos épica que a do calvo xenial pero máis avalada polo paso do tempo: a ditadura -mesmo a do proletariado- era incompatible co socialismo e a democracia era un ben en si mesmo.

 

 

 

Tags: , ,

07 Feb 2017

Trump e a democracia: leccións norteamericanas

19:38H

Trump gañou as elección. Converterase en Presidente esta semana e algúns dirán que é un fallo da democracia americana ou da democracia en si. Outros insisten, penso que con razón, en que non gañou Trump senón que perdeu Clinton porque non logrou convencer aos votantes demócratas, fronte ao entusiasmo co que o seu contrincante inflamou aos republicanos. No mundo moderno (contemporáneo chamamos aquí) na lóxica liberal e democrática e tamén na revolucionaria (a francesa primeiro, a soviética despois) conquistar o poder consiste en convencer mellor aos potenciais partidarios sen preocuparse moito dos alleos, sen intentar asumir o seu programa, nin preocuparse moito sequera de empatar con eles antes de lograr o poder. Consiste en lograr a máxima adhesión posible dos que están dispostos a apoiar o teu campo e entusiasmalos dabondo para conseguir o seu apoio. Así gañou Trump e perdeu Clinton: convencendo a mais dos seus. Así gañoulles Obama primeiro a McCain e logo Romney.

O modelo das eleccións presidenciais norteamericanas permite entendelo e o resultado das últimas permiten explicalo. Permite entendelo porque o modelo ianqui que reúne ambas tradicións, a revolucionaria na súa versión máis precoz da revolución democrática e a tradición do sistema liberal-democrático que se desenvolve despois da revolución orixinal e que tivo por obxectivo principal evitar outra revolución. Por iso estes días Obama insiste no éxito de levaren dous séculos sendo quen de traspasar pacificamente o poder dun modelo e dun modo de ver o mundo a outro moi distinto cada catro ou oito anos –agás cando a súa guerra civil-. Unha tradición revolucionaria que mesmo puido atreverse a presentarse como conservadora con Reagan, mudando o significado da palabra revolución.

Dirán uns que esta é unha versión inxenua da democracia. Pero foi así como as Mareas ou Podemos lograron irromper nun sistema político bloqueado (en dous bloques). Dirán outros que nada ten que ver tampouco a dinámica da revolución socialista do século XX con a idea de lograr o poder mobilizando aos propios. Pero ambas as dúas vías contemporáneas –a revolucionaria e a sistémica democrática- son inclusivas de maiorías, aínda que poidan desviarse, fracasar ou seren derrubadas. Traballan ambas para construír maiorías, no estilo anglosaxón e americano coa lóxica de fractura en dous bandos: whigs e tories, demócratas e republicanos, brancos e colorados. Vermellos e brancos na versión revolucionaria soviética. Na Europa continental a pauta foi de pluralidade fragmentada pero partindo da clásica fractura da Asemblea revolucionaria francesa entre dereita e esquerda.

Foi no modelo continental europeo da posguerra, cando se achegaron uns aos programas dos outros mesmo antes das eleccións. Pero na tendencia secular da democracia como sistema quen convencen a mais dos seus gaña as eleccións e aceptando o perdedor o resultado o sistema funciona e se reproduce. A iso volvemos. Mais alá –no fondo- están estruturas e aparatos de poder, mecanismos cotiás, instrumentos de manipulación. Quen volva dicir que Hitler gañou nas urnas volverá mentir. A democracia permitiu cambios revolucionarios a quen soubo facelos logrando o apoio dunha maioría que non son nunca todos. Por sorte.

Tags: ,

07 Mar 2016

No mar do cabo do mundo

0:34H

O nacionalismo galego está na transición propia deste tempo de crise e mudanza que vivimos. A marea foi subindo aos poucos ate cubrir case toda a praia na que mariscaba. Hai un tipo de nacionalismo que está movéndose arredor de si polo penedo de granito ao que gateñou mentres subía a marea. Non quere mollarse nin tampouco subirse a un bote para seguir apañando ameixas, berberechos e longueiróns electorais. Prefire seguir vivindo do que xa leva collido, aínda a risco de que o concheiro de cáscaras acabe ocupando máis que o depósito comestible. Esta fin de semana reafirmáronse no seu penedo, pois sabendo que a marea ha baixar confían en que cando se retiren as augas poidan estenderse de novo pola enorme lousa de cuarcita galeguista que agora aínda está cuberta pola mar.

Do penedo granítico veñen de marchar, remando nunha gamela, os restos que aínda quedaban do que hai uns anos fora a agrupación +BNG e despois +Galiza. Aquela aposta por refundar o BNG sen lindeiros de siglas nin dirixencias paralelas –previas-, parécese moito ao que os agora derrotados no Palexco –incluído o voceiro saínte- reclaman con tanta amarga contundencia como evidente retraso. No 2012 en Amio dirimíuse xa esa cuestión na organización que dende antonte lidera a UPG en solitario; a que volveu confundir o nacionalismo -e aínda o país- con eles mesmos, nun reducionismo que ameaza con apedrar o mellor da súa obra: a gran capacidade para facer política de resistencia. Na principais votacións do Palexco, a do relatorio político e a de elección da executiva participaron arredor de 1300 afiliados. Éche o que hai. A gamela que parte agora leva rumbo definido, pero a dúbida segue sendo se embarcarán eses alcaldes, alcaldesas e grupos municipais que son os mellores mariñeiros e mariscadores do penedo.

Os outros nacionalistas están esfrangullados nun feixe de botes, pero navegando neste cabo do mundo e ao cabo do que no mundo está a pasar; uns van nunha dorna a vela, outros en chalanas salvavidas, algúns nadando ao xeito para non bater na resaca contra o penedo de granito. Moitos mariscan a pe sen perigo ningún. Hai navallas, ameixas e croques de sobra. As mareas electorais, deron para varios barcos diferentes despois do éxito de hai catro anos nas autonómicas. Agora están dubidando que nome pórlle aos barcos e en que lingua. Nos meses vindeiros terán que decidir se están en marea ou están na marea, que non vos ven sendo o mesmo. Se están en marea irán onde ela os leve; se están na marea saben que é o que están a apañar e para que serve.

Todos os botes e as lanchas da marea están agora abarloadas agardando –algúns temendo- que cheguen máis embarcacións. As mariscadoras que traballan coa auga polas coxas saben que hai marisco para todos. Aínda os bañistas e os surfeiros están dispostos a axudar, porque do que agora se trata xa non é da apañar marisco e ir vendelo á lonxa senón de coller máis que a flota da competencia e usar a ganancia para mercar a fábrica de conservas en terra firme e poder botar esa dirección explotadora, pouco competente e señoritinga que está a arruinala. Interesa a todos porque sen fábrica, de que han vivir os nosos fillos? Sábeno ben quen se manifestaron o sábado.

Tags: , , , ,

19 Feb 2016

O futuro que ten o BNG

9:53H

Futuro do nacionalismo e futuro do BNG son dúas cousas diferentes dende hai xa unha chea de tempo. Esta evidencia parece ser unha das primeiras que están a asumirse no proceso asembleario que está en marcha nesa organización. Non é un asunto menor, aínda que dende fóra a moitos pareza obvio, porque supón abandonar a idea do frontismo. Esa idea que pulou ao BNG actual dende a asemblea de Riazor e que permitiu xerar a idea de que só podía haber un nacionalismo en Galicia unido nunha única organización, ven de moi atrás. No triunfo desa idea baseouse a evolución do nacionalismo organizado en Galicia nas últimas catro décadas e favoreceu a hexemonía da UPG como motor e xestor dos exitosos procesos de unidade que levaron ao goberno bipartito de 2005. Asumir a evidencia de que hai nacionalistas en organizacións diferentes ao BNG ou que o BNG pode aliarse con outros supón asumir a pluralidade organizativa e non só ideolóxica do nacionalismo. Iso semella ser o que está en discusión no BNG entre os partidarios de refundar e tentar pactar cara as vindeiras eleccións unha coalición e quen prefiren presentarse as eleccións e adiar a refundación ao ano vindeiro, cando baixe a marea.

Supoñendo que esteamos a vivir a fin do frontismo como fórmula organizativa e como proposta política estratéxica, é bo momento para preguntarse por que tivo tanto éxito no sistema político galego. Entre outras moitas razóns, foi un éxito xeracional daqueles mozos nacidos entre 1936 e 1946 que se situaban con forza nas novas ideas da esquerda intelectual arredor de 1970 e por esta vía, enlazando co que entenderon que debía ser a herdanza do galeguismo, construíron unha proposta nova e moderna á altura daqueles tempos. Como antifranquistas rachaban coa xeración da guerra e co PCE e como nacionalistas rachaban co que denominaron piñeirismo. Piñeiro e os seus compañeiros das mocidades galeguistas da preguerra deseñaran dende comezos da década de 1960 un PSG (Fernández del Riego) e un PPG (Illa Couto) homologables respectivamente ao socialismo e á democracia cristiá europea. Pero a nova mocidade elixiu o seu propio camiño. Foi una ruptura xeracional canónica que intentou enlazar co herdanza dun PG desaparecido no exilio, como todos os partidos da República –menos o PCE e o PNV-, cando na década de 1950 a ditadura se consolidou definitivamente no interior.

O frontismo foi a vía da UPG para hexemonizar o nacionalismo e logrouno despois dunha década de disputas cos que, como Camilo Nogueira, entendían que aquela estratexia que servira nos países do terceiro mundo non podía ter éxito na Europa dos anos oitenta. As eleccións dirimiron a disputa a prol do BNG. Pero á vista da súa recente evolución diríamos que o éxito do frontismo contiña tamén os seus límites. Pola existencia de partidos e colectivos con posicións asimétricas de poder, o que deriva –segundo algúns- en tomas de decisión previas ás da executiva do BNG e as súas asembleas; tamén pola incapacidade para converter a vella fronte nunha moderna coalición que identificase aos grupos que a compoñen con regras claras e idénticas. A fronte tiña sentido cun partido dirixente pero deixa de telo cando os cidadáns e os afiliados reclaman xa a supresión dos partidos dentro da organización.

Tags: , , ,

15 Feb 2016

O nacionalismo galego en redefinición

19:47H

O galeguismo nacionalista, entendido como pensar o mundo dende Galicia, aspirar a gobernarnos nos mesmos co máximo nivel de autogoberno posible e lograr o máximo nivel de benestar e igualdade das maiorías sociais, está en redefinición. O proceso empezou no ano 2012 pero unha parte dos sectores que viñan sendo referentes política e sindicalmente só agora, despois dos resultados destas eleccións, deron en reparar que as novas formas de intervención política, de relacións da cidadanía coa política e as mudanzas nas preferencias sociais, están para que darse. Esta conxuntura non é unha curta suspensión do tempo pasado senón un longo gonzo entre dous tempos diferentes. O que toca nunha sociedade plural despois de catro décadas. No nacionalismo como en toda a sociedade moitos constataran a evidencia do cambio como unha molestia incómoda e pasaxeira pero sen entendelo e só agora empezan a pensalo e intentar reaccionar. Para que a reacción sexa realmente estratéxica os actores teñen que asumir a profundidade da mudanza pero algúns sectores do nacionalismo xa demostraron a incapacidade para facelo.

O asunto é paradoxal porque o nacionalismo galego é compoñente central dos cambios políticos que están a producirse no conxunto do Estado. De feito o cambio organizativo e de alianzas empezou a manifestarse precisamente nas eleccións galegas de 2012 co proceso e os resultados de AGE, antes da aparición de Podemos. Grupo que, como se ten repetido, aprendeu naquelas eleccións as virtudes da agregación acumulativa de forzas, as posibilidades de entrar con éxito no sistema electoral e as oportunidades reais de materializar unha ruptura política, que copia e pon en práctica nas eleccións europeas de 2014.

O nacionalismo ten que afrontar as realidades que lle esixen modificar o seu programa e a súa práctica: a idea do atraso xa non se acomoda ás nosas vidas, o modelo de normalización lingüística foi un fracaso no que xa só cren os extremos, o criterio filolóxico non serve –nunca valeu- para facer política nin para entender resultados electorais, o frontismo é unha rémora organizativa xa criticada nos anos 80 polo PSG-EG que non ten sentido nunha sociedade plural e democrática. O discurso do nacionalismo ten que redefinirse e reconstruírse para desfacerse de totems que son hoxe artefactos inservibles ou estorbos do pasado que os vellos protagonistas non logran arrumbar.

Que pasará agora coas organizacións do nacionalismo? A UPG resistirá en espera de tempos mellores porque está preparada teórica pero tamén instrumentalmente para facelo: domina organizacións sindicais, alcaldías importantes, tres vicepresidencias de deputacións. Posiblemente seguirá existindo dentro doutros corenta anos e tendo algúns deputados e alcaldías. Nos vindeiros meses irase redefinindo todo aquel BNG que en Amio marchou para non volver ao proxecto comun e que está repartido cando menos en tres grupos diferentes. Previsiblemente haberá ademais unha nova saída da parte do BNG que aínda aguantara alí dentro. Como é ben sabido –e nos últimos días repetido dende estes grupos- o único espazo posible de construción de algo novo é o creado por AGE que despois, con Podemos, xerou as exitosas Mareas. O que sexa o novo nacionalismo do futuro está aí e redefinirase dende aí. A boa noticia é que hai onde escoller.

Tags: , , ,

30 Dec 2013

Os malos tempos para a lírica

22:22H

Os malos tempos para a lírica

30 de decembro de 2013
O 2013 foi un ano de fitos que rematou coa morte dun grande do pop. Hai trinta anos que Germán Coppini e Golpes Baixos se vestiron de mulleriñas de pano na cabeza para a portada dun disco memorable da xeración que non votou a Constitución, da primeira que foi moderna sen complexos. Por iso titularon Santa Compaña aquel disco porque, como dixo Coppini, ollaban para si mesmos e o Vigo que tiñan arredor mentres a música madrileña non paraba de buscar refrendo anglosaxón «… por iso eramos os máis modernos de todos». Unha época de máis crise e paro que hoxe pero na que o futuro era tan próximo como posible. Eles foron os seus poetas. Só dez anos antes do disco de Golpes, en 1973, o golpe de Pinochet liquidou a esperanza democrática e socialista de Allende, marcando aquela xeración: precisamente o último disco de Coppini foi unha homenaxe a cantautores latinoamericanos, con V. Jara e V. Parra á cabeza.

Outro fito de modernidade galaica foi hai cen anos a fundación do Ribadeo F. C. Que nunha vila do Cantábrico galego poida celebrarse o centenario dun clube deportivo informa ben da fondura dos cambios duns bisavós capaces de ir cos tempos, porque contra o que poidan pensar non se trata dunha anécdota nin dunha reliquia.

Como tampouco é unha anécdota ?aínda que pasou máis desapercibida? que este ano se cumpriran os 90 da constitución do Seminario de Estudos Galegos, unha institución académica única e orixinal que vinculou ciencia, cultura, galeguismo e universidade e construíu unha interpretación deste país da que aínda seguimos vivindo e que dista de ser superada ou actualizada. Da pluma daqueles mozos saíu a concepción da historia, da política, da xeografía, da etnografía e da ciencia que aínda temos en Galicia.

Neste ano que se vai cumpríronse tamén 70 anos da vitoria de Stalingrado fronte aos nazis que mudou o curso da Segunda Guerra Mundial e da historia universal. Un fito decisivo na configuración do presente que evitou o triunfo do fascismo e o militarismo, lémbranos que a guerra ?mal que nos pese? seguiu sendo parteira da historia e demostra que a evolución da humanidade e da civilización non é unha marcha segura e inevitable cara o progreso dun mundo mellor. Só vinte anos antes, en 1923, cando Mussolini cumpría o primeiro ano do poder fascista en Italia, o capitán xeral de Barcelona, Miguel Primo de Rivera, reclámalle ao rei formar Goberno e pechar o Parlamento, rematando con nove décadas de parlamentarismo e dando comezo á primeira ditadura española do século XX. Sobre todo rematamos o centenario de 1913, un ano feliz nunha época de avances tecnolóxicos incribles, cando ninguén imaxinaba o que estaba a piques de suceder ao ano seguinte, a resultas dunha longa xeira de globalización, das necesidades enerxéticas da segunda onda da industrialización (a do motor de explosión, o triunfo da química e o anuncio da xenética) e do choque dos vellos imperios coas novas nacións e das vellas clases privilexiadas coas novas ansias de igualación de operarios e campesiños. Todo o noso presente empezou vai haber cen anos coa Primeira Guerra Mundial.

Tags: , , ,

25 Nov 2013

AÍNDA MÁIS

10:16H

Mañá empeza hoxe
(La Voz de Galicia 16 de noviembre de 2013)
Decepcionante, lamentable, inaceptable…, de todo escoitamos onte. A sentenza do Prestige é un asunto xurídico coas súas claves e posibilidades, pero admite outros puntos de vista. Desde agora mesmo xa empezan a competir por asentarse dúas memorias distintas do que pasou hai 11 anos: a dos mariñeiros que viven do mar e a dos irresponsables políticos que non-xestionaron o accidente. Os primeiros, decepcionados; os segundos, botando peito fóra para exonerarse manipulando unha sentenza que só di que non pode probar o seu delito. O accidente foi o último polo de agora dunha xeira de 50 anos de graves sinistros contaminantes de buques nas costas galegas e nas de todo o mundo. Temos con que comparar. Neste caso non hai responsables.

Dende o punto de vista ambiental é unha segunda catástrofe porque acepta a contaminación e convértea en inevitable. Para a navegación marítima é outra catástrofe a futuro porque confirma a posibilidade de que armadoras, clasificadoras e aseguradoras coloquen chatarra flotante como o Prestige destinada ao tráfico de mercadorías e persoas. No ciclo histórico dos accidentes deste tipo supón un retroceso respecto de procesos previos noutros tribunais galegos e internacionais. O conflito xurídico do Exxon Valdez afundido en Alaska (1989) durou 19 anos e o do Amoco Cádiz (Bretaña, 1978) non rematou ata 1993. A sentenza do Exxon (2008) limitou as indemnizacións por danos punitivos neste tipo de sinistros, despois de que a compañía pagara xa 3.500 millóns de dólares en indemnizacións vía procedementos xudiciais e arranxos extraxudiciais. Parece moito, pero ese mesmo ano obtivera uns beneficios de 40 miles de millóns de dólares. Los Angeles Times e outros xornais titularon entón que a sentenza defendía os intereses das grandes corporacións. A batalla xudicial previa no Tribunal Supremo estadounidense provocou unha fractura ideolóxica dos seus xuíces (5 a 3) a propósito do papel do poder lexislativo (Congreso) e o xudicial (T. S.) na determinación de danos. Unha disputa similar pero transnacional, entre tribunais norteamericanos e franceses, deuse no Amoco Cadiz.

O sistema xurídico forma parte do sistema político, condicionado pola ideoloxía e mediado por intereses económicos. A súa actuación pode ser ás veces ¡tantas veces na historia! máis allea ás demandas e necesidades sociais que ás determinacións e necesidades políticas. A vía penal elixida no caso do Prestige -compre analizar por que- xulgaba un capitán, un xefe de máquinas e un baixo cargo político pola súa actuación nunha catástrofe provocada por causas naturais pero amplificada pola xestión política da mesma. Nin os responsables políticos nin os económicos estaban alí, pero o sistema xudicial español poderá demostrar aínda -ou non- a súa capacidade de homologarse a si mesmo e a outros como o norteamericano e o francés para dar conta das responsabilidades das que aínda non deu conta neste caso.

Tags: ,

 Page 1 of 4  1  2  3  4 »

Proxecto de investigación Nomes e Voces

Coñece a web do proxecto: un espazo deseñado para facilitar o acceso á investigación da Historia actual especializada en información sobre a guerra civil e a represión franquista en Galicia. Convidásmote a que coñezas o noso traballo e as nosas pescudas. http://nomesevoces.net
Nomes e voces